Valgevaar bij ouderen neemt toe met de leeftijd, vooral vanaf 65 jaar. Vaak is het een optelsom: minder spierkracht, wat duizeligheid, een medicijn dat suf maakt of een los kleedje. In dit blog leest u wat de belangrijkste oorzaken zijn, hoe u een verhoogd valrisico herkent en hoe u zorgt dat er snel hulp komt als het toch misgaat.
Waarom een val op latere leeftijd zo ingrijpend is
Op hogere leeftijd heeft een val vaak grote gevolgen. Denk aan een gebroken heup of pols, of hoofdletsel. Uit cijfers van het CBS blijkt dat er dagelijks 14 ouderen overlijden door een val. Veel valpartijen gebeuren gewoon thuis: in de badkamer, op de trap of bij het opstaan uit bed.
Valgevaar bij ouderen: de vijf belangrijkste oorzaken
1. Lichamelijke veranderingen
Met het ouder worden nemen spierkracht en evenwicht af. Ook duizeligheid speelt een grote rol, bijvoorbeeld als u snel opstaat. Aandoeningen zoals reuma of de ziekte van Parkinson vergroten het valgevaar nog verder.
2. Angst om te vallen
Na een val is iemand vaak bang om opnieuw te vallen. Wie zich onzeker voelt, beweegt stijver en minder. Zo gaan kracht en balans verder achteruit en wordt de kans op een volgende val juist groter.
3. Medicijnen en alcohol
Sommige medicijnen, zoals slaappillen, kunnen duizelig of suf maken of de bloeddruk beïnvloeden. Ook alcohol vertraagt uw reactievermogen.
4. Slechter zien
De ogen worden met de jaren minder scherp en gevoeliger voor licht. Een drempel, traptree of opstapje ziet u dan makkelijker over het hoofd.
5. De omgeving in en om het huis
Een los kleedje, een snoer over de vloer, net gedweilde tegels, een krukje op de verkeerde plek of buiten een losse stoeptegel: struikelpunten genoeg.
Hoe herkent u een verhoogd valrisico?
Let bij uzelf of bij uw vader of moeder op deze signalen:
- er is het afgelopen jaar al eens een (bijna-)val geweest;
- opstaan uit een stoel lukt alleen nog met steun van de armen;
- bij het lopen wordt steun gezocht bij meubels of de muur;
- er is vaak duizeligheid, vooral bij het opstaan;
- er worden meerdere medicijnen per dag gebruikt;
- uit angst om te vallen gaat iemand minder de deur uit.
Herkent u een of meer punten? Bespreek het dan met de huisarts. Die kan meekijken naar medicijnen, ogen en balans, en zo nodig doorverwijzen naar een fysiotherapeut.
Wat u zelf aan valgevaar kunt doen
Gelukkig is het valgevaar bij ouderen goed te verkleinen. Een veilig ingericht huis, goed licht en stevige schoenen helpen al. Praktische tips leest u in ons blog over valpreventie bij ouderen. Wilt u werken aan sterkere benen en een betere balans? Begin dan met deze balansoefeningen voor thuis.
Als het toch misgaat: hulp, ook als drukken niet lukt
Een val is nooit helemaal te voorkomen. Het belangrijkste is dan dat er snel iemand komt, zeker als uw vader of moeder alleen woont en na een val niet bij de telefoon kan.
Daarvoor is er een senioren alarm met valdetectie. Het toestel herkent een harde val en belt vanzelf de contactpersonen die u in de app hebt ingesteld. Er ontstaat direct een spreek-luisterverbinding en in de app zien zij waar de drager is. LifeWatcher heeft drie toestellen met valdetectie:
- LifeWatcher Senior 4G (€ 99,95): eenvoudig alarmhorloge met één knop, voor wie het alarm om de pols wil dragen.
- LifeWatcher SOS Button 4G (€ 129,95): alarmknop als hanger, met kleurenscherm en een grote antenne. Fijn bij zwak bereik.
- LifeWatcher SOS Button Pro 4G (€ 149,95): knop zonder scherm, die hardop zegt dat hij gaat bellen en tot 10 contactpersonen na elkaar belt.
Een sleutelkluis naast de deur zorgt dat hulp ook naar binnen kan. Wilt u dat er altijd iemand opneemt, ook 's nachts? Dan kunt u het toestel laten aansluiten op de 24/7 zorgcentrale van Altide.
U betaalt € 12,95 per maand voor onbeperkt alarmeren en bellen, maandelijks opzegbaar, en u kunt elk toestel 14 dagen proberen. Twijfelt u welk toestel past? Doe de keuzehulp.